| : |
aragonés [ˌa.ɾa.ɣɔ.ˈnes] |
|---|---|
| : | |
| : | |
| : | |
| : |
42 000 |
| : | |
| : | |
| : | |
| ISO 639-1: |
an |
| ISO 639-2: |
arg |
| ISO 639-3: |
arg |
| . : : | |
́, ́-́ ́ (aragonés, nabarroaragonés) , . 12 000 (30 000 ), , ( ), .
|
|
[]
[]
[]
, , . , ( ): , , , --, -, (. Valle de Tena), , (. Valle de Rasal), , (. Somontano de Huesca), .
[]
- : ansotano, cheso.
- : belsetán, tensino, pandicuto, bergotés.
- ( ): benasqués, grausino, fobano, chistabino, ribagorzano.
- : ayerbense, semontanés.
[]
, , «» [1]. ( 42000) , , , .
[]
1412 , . , « ».
[]
[]
:
- O E ([we] [je]), VETLA > biella (. vieja, . vella, «»)
- -E, GRANDE > gran (. grande, . gran, «»)
- , F-, FILIU > fillo (. hijo, . fill, «»)
- GE-,GI-,I- ch [ʧ], IUVEN > choben (. joven, . jove, «»), GELARE > chelá(r) (. helar, . gelar, «»)
- - -ULT-, -CT- [jt], FACTU > feito (. hecho, . fet, «»)
- -X-, -PS-, SCj- ix [ʃ], COXU > coixo (. cojo, . coix, «»)
- , -Lj-, -CL-, -TL- 'll' [ʎ], MULIERE > mullé(r) (. mujer, . muller, «»)
- -B- : teniba (. tenía, . tenia, «, , »)
[]
| i | u | ||
| - | e | o | |
| a |
| a | aliga [a'liɣa], «» | o | bocha ['boʧa], «» |
| u 1 | luz [luθ], «» | i ² | coxín [koʃ'in], «» |
| e | corredor [koreðoɾ], «» |
1 [w]. Autogubierno [awtoɣu'bjeɾno] «».
² [j]. Unión [un'jon] «».
[]
| - |
- |
. | - . |
. | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| p | b | t | d | k | g | |||||||||
| m | ɱ | n | ɲ | ŋ | ||||||||||
| . | f | θ, ð | s, z | ʃ | ʝ | ɣ | ||||||||
| . | ʧ | |||||||||||||
| . | j | w | ||||||||||||
| r | ||||||||||||||
| . | ɾ | |||||||||||||
| . | l | ʎ | ||||||||||||
| b | baca ['baka], «» | d 1 | diners ['dines], «» |
| f | fierro ['fjero], «» | g ² | grixola [gɾi'ʃola], « » |
| ʝ | maye ['maʝe], «» | k | boca ['boka], «» |
| l | glarima [gla'ɾima], «» | m | man [man], «» |
| n ³ | alministrador ['alministɾadoɾ], «» | ɲ | pestaña [pes'taɲa], «» |
| p | pie [pje], «» | ɾ | sangre ['saŋgɾe], «» |
| r | carrasca [ka'raska], «» | s 4 | musclo ['musklo], «» |
| t | bezicleta [beθi'kleta], «» | θ | reboluzión [rebolu'θjon], «» |
| ʎ | muller [mu'ʎeɾ], «» | ʃ | ixemplo [i'ʃemplo], «» |
| ʧ | chirmán [ʧiɾ'man], «» |
1 /d/ /n/ /l/, [ð]. dido ['diðo] («»), o dido [o'ðiðo] (o ).
² /g/ , d, [ɣ]. granota [gra'nota] («»), tortuga [toɾ'tuɣa] («»).
³ /n/ 3 [ŋ] ( [k] [g]), [ɱ] ( [f]) [n] ( ). luenga ['lweŋga]
(«»), confianza [koɱ'fjanθa] («»), animal [ani'mal] («»).
4 [r] [m] [z]. Israel [iz'rael] (), comunismo [komu'nizmo] («»).
[]
[]
[]
Pai nuestro, que yes en o zielo, satificato siga o tuyo nombre, bienga ta nusatros o reino tuyo y se faiga la tuya boluntá en a tierra como en o zielo. O pan nuestro de cada diya da-lo-mos güei, perdona las nuestras faltas como tamién nusatros perdonamos a os que mos faltan, no mos dixes cayer en a tentazión y libera-mos do mal. Amén.
[]
Padre nuestro que estás en el Cielo, santificado sea tu nombre, venga a nosotros tu Reino, hágase tu voluntad en la Tierra como en el Cielo, danos hoy nuestro pan de cada dia, y perdona nuestras ofensas, como también nosotros perdonamos a los que nos ofenden, no nos dejes caer en tentación, y líbranos del mal. Amén
[]
[]
- Autores Varios, El aragonés: identidad y problemática de una lengua, 1982 Zaragoza ISBN 84-7078-022-0
[]
- , (.)
- (.)
- Ligallo de fablans de laragonés (.)
- Asoziazion Cultural Nogara (.)
- Consello da Fabla Aragonesa (.)
- Sociedat Lingüistica Aragonesa (.)
- Charrando.com (.)
- Ethnologue ed. XV (.)
- Ethnologue ed. XIV (.)
- ( ) (.)
- (.)
- (.)
- (.)
| - | ( | - | | | | ) - ( | | ) () ( | | | | | | | ) |
|---|---|
| - | ( | () | | | | | ) ( | ) |
| - | - (, ) |
| - | ( : | () | | | - : | | | : | | | ) |
| - | () |

