| : |
Afrikaans [afrə'kãːs] |
|---|---|
| : | |
| : | |
| : |
(Taalkommissie) |
| : |
6 ; 10 |
| : |
|
| : | |
| 7.7597: |
070 |
| ISO 639-1: |
af |
| ISO 639-2: |
afr |
| ISO 639-3: |
afr |
| . : : | |
́ (Afrikaans, ́ ́) ( XX ), 11 - , . , : , , , , . , , , , .
|
|
[]
. , ( ). , ( ) (, , , , , , , ).
6 ( 2001 5 983 426[1]); 10 . ( , ).
[]
, , XVII . XVIII 1- XIX . - , . , : , , -lijk -lyk [lɛjk], -lik [lək], . , , - , - ( ) , [2]. , , , piesang '' (. pisang, . banaan) baie ''.
, 1795 ( ). 1861 . . Zamenspraak tusschen Klaas Waarzegger en Jan Twyfelaar (« [ ] []»), . 1860- « » , . 1875 « » (Genootskap van Regte Afrikaners). , , , - 18991902 . .
11 - , . , , : (SABC) , : , Huisgenoot . , , KykNet . , «» «», , .
[]
[]
. ( ) (. [mɛ̃ːs], . [mɛns] (mens, «»), , (Suid-Afrika, . Zuid-Afrika). , , g ( [x], [ɣ]), : . rël «», . regel. [d], . oud «», ouer «». [d] ( ) [j]: blad «», . . blaaie. : () , : . pos «», . post. : nag «», . . nagte.
[]
| p b | t d | c ɟ | k g | ||||
| m | n | ɲ | ŋ | ||||
| tʃ dʒ | |||||||
| f v | s z | ʃ ʒ | ç | x | ɦ | ||
| w | j | ||||||
| l r |
. , [tʃ], [dʒ], [ʃ] [ʒ] (. sjiek «», tjek «», tjilp «»). [g] (. rugby «», ghnoe «() »), , [r] (berge «», burger «»); . nege [niəxə] «». [c] [ɟ] , stoeltjie «», hondjie «». [c] [k] . [v] ( w) [w], . twee [twiə] «».
: , [ɦ] [j] ( ) [w] ( ). [x] [ç], . , , , , : held [hɛlt] «», heldin [hɛldən] ''
[]
.
| IPA | IPA | |||
|---|---|---|---|---|
| ɪ/ə | vɪt | wit | '' | |
| ɪː/əː | wɪːə | wîe | '' | |
| i | spis | spies | '' | |
| iː | fiːr | vier | '' | |
| ʏ | spʏx | spuug | '' | |
| ʏː | bʏːrə | bure | '' | [r] |
| ɛ | bɛt | bed | '' | |
| ɛː | sɛː | sê | '' | [e] [r] + |
| eː | beːn | been | '' | |
| ə | mɛ̃ːsə | mense | '' | |
| ø | søən | seun | '' | |
| œ | brœx | brug | '' | |
| œː | brœːə | brûe | '' | |
| ɑ | mɑn | man | '' | |
| aː | plaːs | plaas | '' | |
| ɔ | bɔs | bos | ', ' | |
| ɔː | mɔːrə | môre | '' | |
| oː | boːm | boom | '' | |
| u | buk | boek | '' | |
| uː | buːr | boer | ', ' | |
, . . « »[3], [i], (raatjie), (waai).
, , i, . , i [ə], . [4] , , [ə], ; ï, , [ɪ]. « », [iə], [uə] [ij], [uw]: , [eə], [oə][5].
[ə], [ə] (gisteraand ' ' [xə'straːnd]), e o [i], [u] (polisie '' [pu'lisi]), e o [ɛ], [ɔ] (energie '' [ɛnər'xi]), () [ʏ], [œ], [ø], [œy] [i], [ə/ɪ], [e:], [əi] (muur '' [miːr] [myːr]), [ɛ] [æ] [l], [k], [r], [x][6].
[]
, , : . spéler '', ónderwys ''; be-, ge-, ver-, er-, her-: bespréék ''. : koepéé ''.
, [l] + , [r] [ə]: melk [mɛlək] ''.
[]
| Aa | Bb | Cc | Dd | Ee | Ff | Gg | Hh | Ii | Jj | Kk | Ll | Mm |
| [a(ː)] | [b] | [k] | [d] | [eː], [ɛ], [ə] | [f] | [x] | [ɦ] | [iː], [ə] | [j] | [k] | [l] | [m] |
| Nn | Oo | Pp | Rr | Ss | Tt | Uu | Vv | Ww | Xx | Yy | Zz | |
| [n] | [oː], [ɔ] | [p] | [kw] | [r] | [s] | [t] | [ʏ(ː)], [œ] | [f] | [v], [w] | [ks] | [əj] | [z] |
Cc, Qq, Xx, Zz . : ê [ɛː], ô [ɔː], û [œː] ( ), î [əː]. (reën '', . . regen). : ie [i(ː)], eu [øə], oe [u(ː)], ch [ʃ], [tʃ], tj [tʃ], [c], dj [dʒ], [ɟ]. (genie ''), (annekseer '').
. , , , : . mat [mat] '', . . matte [matə]. , , , : boom [boːm] '', . . bome [boːmə]. [eː] : see [seː] ''.
, , : , die ' ', dié ''.
, , . , 'n, : 'n Man het met my gepraat.
[]
[]
, , , (, ). . -e (mens '', . . mense; dag '', . . dae), -s (, , ) (storm '', . . storms); , , kind '', . . kinders, ouer '', . . ouers, (seeman '', seeliede ''). , , : gas '', . . gaste.
- -e : 'n winderige dag ' '. :
- , , -e: 'n wondermooi meisie ' (mooi) ';
- -er, el ( ): 'n lekker piesang ' ', 'n langer pad ' ';
- -e [x], [d], [u], [f], [s], :
- , , -e .
: , : groot '', groter '', (die) grootste ' ' ( ). . , (min minder minst '', goed beter beste '', baie meer meest ', ') , : oud '', ouer '', sag '', sagter ''. , d -er , r: lekker '', lekkerder.
[]
| 1 | ek | my | ons | |
| 2 | jy, u | jou, u | julle, u | |
| 3 | hy | hom | hulle | |
| sy | haar | |||
| dit | ||||
u , «». sy hy , : Waar is die trein? Hy is laat ' ? '.
. 3 , sy. , ( ) julle, hulle jul, hul.
: . hierdie jas is joune. Waar is myne? ' . ?'. :
| . . | . . | |
|---|---|---|
| 1 . | myne | ons sn |
| 2 . | jou(n)e u sn, die uwe |
julle sn u sn |
| 3 . | syne hare |
hulle sn |
[]
. ( ), : . , , .: ek praat Afrikaans ' ', hulle sal Afrikaans praat ' ', u het Afrikaans gepraat ' ', ons sou Afrikaans gepraat ' '. ; om te ( om te): ek hoop om haar weer te sien ' (hoop) (haar) '.
ge-. : Ma skep op ' ', Ma het al opge skep ' '. : Hy bestuur hierdie firma ' ', Hy het dit altyd bestuur ' '.
, , , : hê '' ( het, gehad) wees ( is, gewees). ( ): wees (was), wil '' (wou), sal ' ' (sou), moet '' (moes), kan '' (kon). dag ( dink '') wis ( weet '').
- , het '', wees '', sal ( sou) ' ', word ' ':
[]
, . , ( ), , . , : ek lees 'n boek ' ', ek het 'n boek gelees ' '. : ek het my broer 'n boek gegee ' '; , , : ek het 'n boek vir my broer gegee ' '. van (die boek van die broer ' '), se (die broer se boek ' '). se ( ) : die broer sy boek, die meisie haar boek (. de broer zn (zijn) boek, de zuster dr boek).
: nie ( ) (geen ' ', nêrens ''), nie, : ek heet nie dié boek gelees nie ' ', hy het geen boek gelees nie ' '.
, , , : , : ek wees dat jou dié boek lees ' , '. , ( , ) het : ek weet dat jou dié boek gelees het ' , '. sal, sou ( , ) : hy het my gesê dat hy môre sou kom ' , '. wat '', : die man wat ek ontmoet het is my vriend ', , '.
vir : hy slaan vir Piet ' '.
, , [7]: Karel sê hy sal om tienuur huistoe kom ' , () '.
[]
: , ( , , , , werp gooi '': , ). , (energie, genie ); (werskaf ' -.', . verschaffen). - , , : . baie ', ', piering '', . tronk '', mielie ''. , , , (gogga, kamma, kamtig, donga, indaba).
[]
; «» , (, e wereld '' ( wêreld)[8]). ( )[9]:
- mens;
- [f], [s], [x] v, z, g;
- : nag '', . . nagte, . . nacht, nachten;
- d g : spieël, . spiegel '';
- sk sch ([sx]) : skool '' school, -skap -schap.
- -er ([ɛːr]) -aar (perd '', . paard)
, , ( : neem '', ek het 'n besluit geneem ' ', 'n genome besluit ' ' (. ik heb het besluit genomen), . , , . : hy kom lag-lag ' , '.
( , ) .
[]
, , : . :
- (Oosgrens-Afrikaans), : ( -), (), , .
- (Kaapse Afrikaans), , ( ) . -- ; . ;
- (Oranjerivier-Afrikaans) , . , . , , .
,
[]
, , , . , , (, lekker nice, bakkie ' '. , , : , , . , , , ( ). , , ( , , ), ().
, , : - : (veld), (kommando), (boer), . trek ' '.
[]
, , . , . . , . ( ) (« »), - , .
[]
, . . . . , [10]. : g ( ), v ( ), , oo ee (- oo, , resp. ee, e, ), u (, , ).
[] .
[]
- Hesseling, DC. 1897. Het Afrikaansch. Bijdrage tot de geschiedenis der Nederlandsche taal in Zuid-Afrika. Leiden: Brill (.)
- Donaldson, Bruce. 1993. A grammar of Afrikaans. Berlin: Walter de Gruyter. P. 2
- Donaldson 1993, p. 4
- . . (2000: 91) ,
- , . . 2000. . .: , . 41-42
- Biberauer, Theresa. 2002. Verb second in Afrikaans: is this a unitary phenomenon? // Stellenbosch Papers in Linguistics 34: 19-69
- Meijers, J. A. 1953. Afrikaans: hoe om dit maklik te leer praat. Leiden: A. W. Sijthoffs uitgeversmaatchappij NV. P. 11.
- Taalgeschiedenis ; . Afrikaans (.)
- , . ., , . . « ». // .127-134. .: « », 1985
[]
- , . . ., 2000
- , . . ., 1969
- , . . // . . ., 2000
- Botha, T. J. R. 1991. Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde. Pretoria.
- Donaldson, Bruce A Grammar of Afrikaans. Berlin, New York, 1993
- Meijers, J. A. 1953. Afrikaans: hoe om dit maklik te leer praat. Leiden: A. W. Sijthoffs uitgeversmaatchappij NV
- Odendal, F. F. (red.) 1965. Verklarende handwoordeboek van die Afrikaanse taal.
- Ponelis, F. A. 1979. Afrikaanse sintaksis. Pretoria.
- van Schalkwyk, Helena Teach Yourself Afrikaans. London, 1988
- Raidt, Edith H. 1983. Einführung in Geschichte und Struktur des Afrikaans. Darmstadt.
- Valkhoff, Marius F. 1971. Descriptive bibliography of the linguistics of Afrikaans: A survey of major works and authors // Sebeok, T. A., ed. Linguistics in Sub-Saharan Africa. The Hague and Paris: Mouton. Pp. 455-500
- de Villiers, M. 1976. Afrikaanse klankleer. Kaapstad.
[]
- , Linguapedia
- .
- - «»
- - (.)
- SALnguages.com (.)
- (.)
- Radio Sonder Grense -
- : Beeld, Die Burger, Volksblad (), Die Republikein ()
|
|
|||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||