GNU Free Documentation License . .

: ,
1
1H
Hexagonal.svg
Electron shell 001 Hydrogen.svg
,
, ,

/ Hydrogenium (H), 1


( )

1,00794 . . . (/)

1s1

53

32

54 (1 e)

2,20 [1] ( )

1,0, 1


( )

1311,3 / ()

( . .)

0,0000899 ( 273K (0 °C)) /³

14,01 K

20,28 K

0,117 /

0,904 /

14,235[2] /(K·)

14,1 ³/

a=3,780 c=6,167 Å

c/a

1,631

110 K

(300 K) 0,1815 /(·)

1
H
1,0079
1s1

́  ; H. : . Hydrogenium ( .-. ὕδωρ  «» γεννάω  «») « ». . ( ) 1.

: 1 (), 2 (D) 3 () (T).

  H2  . . [2]. : , , , .

[]

:

XVI XVII . , , . 1766 « ». « » , . . , , 1783 . , , . , « » .

[]

hydrogène ( .-. ὕδωρ  γεννάω  )  « ». «» . .  1824   «» . .  .

[]

[]

  . 92 % (8 % ,   0,1 %). ,   . (, ~ 6000 °C) , , , , .

[]

1 %  . , , 17 % ( , ~ 52 %). , , , . , , , ; (0,00005 % ).

. 50 %.

[]

:

, , . , , ,   . , . , . .

  , . :

4 + 22O = CO2 + 42 165

, ,  .

.

[]

1. :

2NaCl + 2H2O H2 + 2NaOH + Cl2

2. 1000 °C:

H2O + C H2 + CO

3. .

:
CH4 + H2O CO + 3H2 (1000 °C)
:
2CH4 + O2 2CO + 4H2

4. .

[]

1. . :

Zn + 2HCl ZnCl2 + H2

2. :

Ca + 2H2O Ca(OH)2 + H2

3. :

NaH + H2O NaOH + H2

4. :

2Al + 2NaOH + 6H2O 2Na[Al(OH)4] + 3H2
Zn + 2KOH + 2H2O K2[Zn(OH)4] + H2

5. . , :

2H3O+ + 2e H2 + 2H2O

[] .

[]

  , 14,5 . , , . , . , . .

  2.   , . 0,08987 / (..), 252,76 °C, 120.9×106 /,   18,8 /. (Ni, Pt, Pd .), (850 1 Pd). ; (, ) ( ). .

252,76 259,2 °C. , ( 253 °C 0,0708 /³) ( 253 °C 13,8 ). : 240,2 °C 12,8 . . 99,79 % -2, 0,21 % -2.

, 259,2 °C, 0,0807 /³ ( 262 °C)  , , P6/mmc, a = 0,378 c = 0,6167 . .

() - . o-H2 (. . 259,10 °C, . . 252,56 °C) (), p-H2 (. . 259,32 °C, . . 252,89 °C) (). o-H2 p-H2 e-H2.

-

. . 80 1:1. (-: 75:25). ( ), .

[]

, : 1 (), 2  (D), 3  (T; ).

1 2. 99,9885 ± 0,0070 % 0,0115 ± 0,0070 %[3]. .

3 () . 12,32 [3]. .

[3] 47 10221023 .

H2 HD () 3200:1. D2 . HD D2, , 6400:1.

. [4].


,
K

,
K

,
K / kPa

,
K / kPa

/ ,
H2 13,96 20,39 13,96 / 7,3 32,98 / 1,31 70,811 / 1,316
HD 16,65 22,13 16,6 / 12,8 35,91 / 1,48 114,0 / 1,802
HT 22,92 17,63 / 17,7 37,13 / 1,57 158,62 / 2,31
D2 18,65 23,67 18,73 / 17,1 38,35 / 1,67 162,50 / 2,23
DT 24.38 19,71 / 19,4 39,42 / 1,77 211,54 / 2,694
T2 20,63 25,04 20,62 / 21,6 40,44 / 1,85 260,17 / 3,136

- : p-D2, o-D2, p-T2, o-T2. (HD, HT, DT) - .

[]

[5][3].

Z N , . . . , %
1H 1 0 1,007 825 032 07(10) 12+ 99,9885(70)
2H 1 1 2,014 101 777 8(4) 1+ 0,0115(70)
3H 1 2 3,016 049 277 7(25) 12,32(2) 12+ β 18,591(1)
4H 1 3 4,027 81(11) 1,39(10)×1022 2 -n 23,48(10)
5H 1 4 5,035 31(11) 9,1×1022 (12+) -nn 21,51(11)
6H 1 5 6,044 94(28) 2,90(70)×1022 2 3n 24,27(26)
7H 1 6 7,052 75(108) 2,3(6)×1023 12+ -nn 23,03(101)

.

1H - .

[]

2 , , , :

2 = 2 432

, , :

Ca + 2 = 2

  , :

F2 + H2 = 2HF

, :

2 + 22 = 22

«» , :

CuO + 2 = Cu + 2O

.

N2 + 3H2 2NH3

:

F2 + H2 2HF, ,
Cl2 + H2 2HCl, , .

:

C + 2H2 CH4

[]

:

2Na + H2 2NaH
Ca + H2 CaH2
Mg + H2 MgH2

  , , :

CaH2 + 2H2O Ca(OH)2 + 2H2

[] ( , d-)

:

CuO + H2 Cu + H2O
Fe2O3 + 3H2 2Fe + 3H2O
WO3 + 3H2 W + 3H2O

[]

. . . (. ), (. , ).

, , , ,   .

\mathsf{R\!\!-\!\!CH\!\!=\!\!CH\!\!-\!\!R'+H_2}\rightarrow\mathsf{R\!\!-\!\!CH_2\!\!-\!\!CH_2\!\!-\!\!R'}

[]

, - , , .

H2 , .

, - .

[6]. , ( ) , , .

[]

Hazard FF.svg

  . 2:1, 2:5, 21 %. . .

4 % 96 % . 4 % 75 (74) % .

[]

2-5$ [7].

[]

- .

[]

  • , ,

[]

[]

. - . 30- . XX . , . , .

[]

.

. .

- .


[]

  •   ( 90 % )[8].
  •   . 1 0,08988 [8].
  •   Vodik, .

[]

  1. Hydrogen: electronegativities  (.). Webelements. 15 2010.
  2. 1 2 .: . . (. .) : 5   : , 1988. . 1. . 400-402. 623 . 100 000 .
  3. 1 2 3 4 G. Audi, O. Bersillon, J. Blachot and A. H. Wapstra (2003). «The NUBASE evaluation of nuclear and decay properties». Nuclear Physics A 729: 3128. DOI:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.001.
  4. Züttel A.,Borgschulte A.,Schlapbach L. Hydrogen as a Future Energy Carrier.- Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA, 2008.  ISBN 978-3-527-30817-0
  5. G. Audi, A.H. Wapstra, and C. Thibault (2003). «The AME2003 atomic mass evaluation (II). Tables, graphs, and references.». Nuclear Physics A 729: 337676. DOI:10.1016/j.nuclphysa.2003.11.003.
  6. . .  . .: , 1992.
  7. « Online». .
  8. 1 2

[]

1. . : /. . , . . , . . .  .: «»,2005.
2. . .  .: , 2001.
3. . ., . . . - : , 2006 ISBN 5-02-025114-3

[] .

[]