GNU Free Documentation License . .

: ,
:

Galego [gaˈlego]

:

Flag of Spain.svg 
Flag of Portugal.svg 

:

, - (), , --

:

:

:

3,2 .

:

-
:

7.7597:

147

ISO 639-1:

gl

ISO 639-2:

glg

ISO 639-3:

glg

. : :

́ (Galego , (), [1]. ( XV   - ), .

[]

[]

(2001)
2 587 407 1 470 836 (56,84 %) 783 780 (30,29 %) 332 791 (12,86 %)
5 9 101 840 38 329 (37,63 %) 48 651 (47,77 %) 14 860 (14,50 %)
10 14 122 747 50 891 (41,46 %) 60 430 (49,23 %) 11 426 (9,30 %)
15 19 156 950 69 760 (44,44 %) 66 343 (42,27 %) 20 847 (13,28 %)
20 24 207 341 95 008 (45,82 %) 77 044 (37,15 %) 35 289 (17,01 %)
25 29 213 402 96 059 (45,01 %) 79 586 (37,29 %) 37 757 (17,69 %)
30 34 201 392 94 785 (47,06 %) 72 506 (36,00 %) 34 101 (16,93 %)
35 39 193 342 96 992 (50,16 %) 65 641 (33,95 %) 30 709 (15,88 %)
40 44 191 180 104 074 (54,43 %) 60 615 (31,70 %) 26 491 (13,85 %)
45 49 174 056 100 166 (57,54 %) 51 965 (29,85 %) 21 925 (12,59 %)
50 54 168 473 102 227 (60,67 %) 46 607 (27,66 %) 19 639 (11,65 %)
55 59 163 029 106 103 (65,08 %) 39 920 (24,48 %) 17 006 (10,43 %)
60 64 135 040 94 459 (69,94 %) 27 844 (20,61 %) 12 737 (9,43 %)
65 558 615 421 983 (75,54 %) 86 628 (15,50 %) 50 004 (8,95 %)


1991 96,96 % 91,39 % 49,30 % 34,85 %
2001 99,16 % 91,04 % 68,65 % 57,64 %

[]

, . (. Rías Bajas, . Rías Baixas), --. , . gheada seseo.

[]

(, ), ( , -, , , ) . () (), , .

( , ---) (. Fala de Xálima), , , , .

, ( -) , - (. Eo-Navia), .

[]

[]

. , . , VIII .

[] XIIXV .

XII , . . 1196 (. Xoán Soares de Pavia) «Ora faz osto senhor de Navarra» .

[] Ҹ

XVIXVIII , , . «Ҹ » (. Os Séculos Escuros).

[] : ,

1863 (. Rexurdimento, «»)  . «Cantares gallegos» ( ) (. Rosalía de Castro). (. Manuel Curros Enríquez) «Aires da miña terra» ( , 1880) (. Eduardo Pondal) «Queixumes dos pinos» ( , 1886) .

[] 1975:

, , . , , , . . , , 1975 , . .

, .   , . , , . , , .

[]

[]

[]

7 ( , 12 , 5 ): /i/, /e/, /ɛ/, /a/, /ɔ/, /o/, /u/. /e/ /ɛ/, /ɔ/ /o/ : /ɛ/ /ɔ/ /e/ /o/. .

5, /e/ /ɛ/, /ɔ/ /o/.

, [ŋ], (canseira  «»), (corazón  «», camión  «»).

16 , ( , ) ( , ).

:

  • /ai/ (. laborais  )
  • /au/ (. causa  )
  • /ei/ (. conselleiro  )
  • /eu/ (. defendeu  )
  • /iu/ (. viviu  )
  • /oi/ (. escoitar  )
  • /ou/ (. Ourense  )
  • /ui/ (. puido  )

:

  • /ia/ (. diante  , )
  • /ie/ (. ciencia  )
  • /io/ (. cemiterio  )
  • /iu/ (. triunfo  )
  • /ua/ (. lingua  )
  • /ue/ (. frecuente  )
  • /ui/ (. lingüista  )
  • /uo/ (. residuo  )

[]

( /ʃ/), 17 : /b/, /k/, /d/, /θ/, /f/, /r/, /g/, /l/, /ʎ/, /m/, /n/, /ɲ/, /p/, /s/, /t/, /ʃ/, /tʃ/. /θ/ /s/ (seseo), /ʎ/ /ɟ/ (yeísmo), /g/ /h/ /x/ (gheada).

[]

. 23 : a, b, c, d, e, f, g, h, i, l, m, n, ñ, o, p, q, r, s, t, u, v, x, z. ü (lingüista [lingwista] linguista [lingista]) k, j, w, y . : ch, rr, gu, ll, nh, gh ( g [g] [h]).

, IPA
a amigo [a]
b buscar [b]/[β] n, m  [b], [β].
c a, o, u casa, coma, cume , , [k]
c e, i cedo, cidade , [θ] ¹ [s]
ch cheque [tʃ]
d dedo [d]
e letra [e]/[ɛ]
f ferro [f]
g golfo [g] [h]
gu guerra [g] [ħ]
h haber
i idiota [i]   [ʝ].
l lago [l]
ll allo [ʎ] [ɟ]
m mapa [m]
n número [n]
ñ España [ɲ]
nh unha [ŋ]
o cociña [o]/[ɔ]
p prato [p]
q quitar [k]
r mar, reino , [ɾ]/[r] [r]  , m n.   [ɾ].
rr territorio [r]
s oeste [s]
t tipo [t]
u rural [u]   [w].
v vida [b]/[β] v b
x xunta [ʃ], sexo [ks] , [ʃ]/[ks] [ʃ]  , [ks]  .
z praza [θ] [s]

¹

[]

, .

[]

Pai nosso, que estais no céu, santificado seja o Vosso nome. Venha a nós o Vosso reino. Seja feita a Vossa vontade, assim na terra como no céu. O pão nosso de cada dia nos dai hoje. Perdoai as nossas ofensas assim como nós perdoamos a quem nos tem ofendido. Não nos deixeis cair em tentação, mas livrai-nos do mal. Amém.

[]

Pai noso que estás no ceo; santificado sexa o teu nome, veña a nós o teu reino e fágase a túa vontade na terra coma no ceo. Danos hoxe o pan de cada día; e perdóa as nosas ofensas como tamén nós perdoamos a quen nos ofende; non nos deixes caer na tentación e líbranos do mal. Amén.

[]

Padre nuestro que estás en el Cielo, santificado sea tu nombre, venga a nosotros tu Reino, hágase tu voluntad en la Tierra como en el Cielo, danos hoy nuestro pan de cada día, y perdona nuestras ofensas, como también nosotros perdonamos a los que nos ofenden, no nos dejes caer en tentación, y líbranos del mal. Amén

[]

  1. . 3.2. . 5 .

[]