GNU Free Documentation License . .

: ,

(14730/27 .  . .), , .

[]

[]

  - - ͸
-
B /b/ D /d/ G /ɡ/  
P /p/   T /t/   C K /k/ 1 QV /kʷ/
  Z /z/²
  F /f/ S /s/ H /h/
M /m/ N /n/   G/N [ŋ]³    
R /r/4      
()   L /l/5 I /j/6 V /w/6
  1. K A, .
  2. /z/ « »; Z (Ζζ), , , [z]. , . . [zz]. , Z /dz/, .
  3. /n/ [ŋ], quinque ['kʷiŋkʷe]. , G [ŋ] N (agnus: ['aŋnus]).
  4. R [r], RR, [ɾ], R .
  5. , /l/ ( ). Allen (Chapter 1, Section v), [ɫ] full ; [l], look.
  6. V I , (/ī/ /i/ /j/ /ū/ /u/ /w/).

PH, TH, CH (Φφ /pʰ/), (Θθ /tʰ/) (Χχ /kʰ/) . , P ( F), T, C/K ( , ).

X /ks/.

(BB /bː/, CC /kː/ . .). , anus /ˈanus/ () ānus /ˈaːnus/ (, ) annus /ˈanːus/ (). ; II . . ( ) , «» (-, ň). .

(1) /j/ ; ( ): iūs /juːs/, cuius /ˈkujjus/. , , . /j/ :: adiectīuum /adjekˈtiːwum/.

(2) , /m/ , , . , decem («10») [ˈdekː]. , , M . , , M /m/.

[]

 
I   /iː/ I   /ɪ/   V   /uː/ V   /ʊ/
E   /eː/ E   /ɛ/   O   /oː/ O   /ɔ/
  A   /aː/ A   /a/  
  • (, Y) : . A /a/, /aː/; E /ɛ/, /eː/ . .
  • Y (Υυ /ʏ/). , , /ʊ/ ( ) /ɪ/ ( ).
  • AE, OE, AV, EI, EV : AE = /aɪ/, OE = /ɔɪ/, AV = /aʊ/, EI = /eɪ/ EV = /ɛʊ/.  AE OE /ɛː/ /eː/, .

[]

  • C K /k/. C I E, K A. K ; (Κκ) C.  Q /k/ /kʷ/, cui /kui̯/ qui /kʷiː/.
  • C : /k/ /g/. G, C , Gāius () C., Gnaeus () Cn.
  • /j/ , . I I , /ˈrejjikit/ reicit, reiicit.

[]

. , .

. ( (Accius)); «»  , ( I ).

(ā, ē, ī, ō, ū),   (ă, ĕ, ĭ, ŏ, ŭ).

[]

; , . , (. . ); (. . ).

qu, , . , , , . b, p, d, t, g, c r, l ( tr), .

. , , , .

[]

( , +M), , ( , ). , /i/ /u/) .

, . , .

[]

[]

3 I/J U/V:

  1. : Ii Uu (/i/, /u/), Jj Vv (/j/, /w/).
  2. : Ii /i/ /j/, Vu /u/ /w/. ( , V u.)
  3. « »: /i/ /j/ Ii, /u/ /w/   Uu Vv. .

, U/V Q, S NG U, V ( ).

OE , Ææ Œœ. .

. , (, Româ /ˈroːmaː/ () Roma /ˈroːma/ ( ).

, .

[]

, , .   , . .

, , ,   . . , . , , , , .

, , , , , . -, , , .

[]

«», . , «» ( «»), «», XVI , XVIII   . . :

  • : , ;
  • C /tʃ/ ( ) AE, OE, E, I Y ( C S X, /sʃ/). : centum («») /tʃentum/ /kentum/; Osci («») /osʃi/ /oski/;
  • AE OE /e/. : aequare («») /ekware/ /aikware/;
  • G /dʒ/ ( «j») AE, OE, E, I Y. : gens («») /dʒens/ /gens/;
  • H , 2 , [k]: mihi and nihil;
  • S [z]. : nasus («») /nazus/ /nasus/;
  • T I + S, T, X [ts] ( [tsj]). , comitium») /komitsium/ /komitium/;
  • V /u/, /w/ /v/, G, Q S;
  • TH /t/;
  • PH /f/;
  • CH /k/;
  • Y /i/ /j/;
  • GN /ɲ/;
  • X /ks/, XC /ksʃ/, excelsis  /eksʃelsis/ /ekstʃelsis/.

. , XIX (fr:Abbaye Saint-Pierre de Solesmes) . .   « », , . .

[]

  • C [ts] ( ) AE, OE, E, I Y
  • AE OE ä ö
  • G [g] ( )
  • S [z]
  • T I + S T X [ts] ( )
  • TH /t/ ( )
  • PH /f/ ( )
  • CH /x/ ( )
  • Y /y/
  • X /ks/ ( )

, .

[]

, (, cranium, saliva . .). , , , ae oeæ œ), /iː/. ae /eɪ/, , formulae, ae /aɪ/, , curriculum vitae.

[]

: , , , -  . - ( ), ó , , - . , , , . , (. ) , , , 200300 .

:

  • /h/ /m/.
  • /ai/ /oi/ /e/.
  • . /u/ /oː/, /i/ /eː/.
  • ( ).
  • /k/ /e/ /i/, , /kj/, /tj/, /tsj/, /ts/ , // , /θ/ /s/ ( ) /s/ , . ( ) /k/ /ʃ/ (ch ) /a/[1].
  • /g/ /e/ /i/, /j/ //. ( ) /g/ /a/[1].
  • /ti/, ( s, t, x) /tsj/.
  • /w/ ( , /k/) /b/ /β/, /v/ ( [β] /b/).

[]

, , ,

[]

, 1, 14. Quantitative metre. :

,
  .
, .

1.

arma·virvmqve·cano·troiae·qvi·primvs·aboris
italiam·fato·profvgvs·lavinaqve·venit
litora·mvltvm·ille·et·terris·iactatvs·et·alto
vi·svpervm·saevae·memorem·ivnonis·obiram

2. XIX

Arma virumque cano, Trojæ qui primus ab oris
Italiam, fato profugus, Lavinaque venit
Litora; multum ille et terris jactatus et alto
Vi superum, sævæ memorem Junonis ob iram.

3. ( Oxford Latin Dictionary)

Arma uirumque canō, Trōiae quī prīmus ab ōrīs
Ītaliam fātō profugus, Lāuīnaque uēnit
lītora, multum ille et terrīs iactātus et altō
uī superum, saeuae memorem Iūnōnis ob īram.

4.

[ˈarma viˈrumkʷe ˈkano ˈtrojje kʷi ˈprimus ab ˈoris
iˈtaliam ˈfato ˈprofugus, laˈvinakʷe ˈvenit
ˈlitora ˈmultum ˈille et ˈterris jakˈtatus et ˈalto
vi ˈsuperum ˈseve ˈmemorem juˈnonis ob ˈiram]

5.

[ˈarma wiˈrumkʷe ˈkanoː ˈtrojjai kʷiː ˈpriːmus ab ˈoːriːs
iːˈtaliãː ˈfaːtoː ˈprofugus, laːˈwiːnakʷe ˈweːnit
ˈliːtora mult ill et ˈterriːs jakˈtaːtus et ˈaltoː
wiː ˈsuperũː ˈsaiwai ˈmemorː juːˈnoːnis ob ˈiːrãː]

mult(um) ill(e) 3- .

[]

«Pange Lingua» (13 ). . : «, [], , , ».

1. , - ( )

Pange lingua gloriósi
Córporis mystérium,
Sanguinísque pretiósi,
quem in mundi prétium
fructus ventris generósi
Rex effúdit géntium.

2. ( )

[ˈpange ˈliŋgwa gloriˈoːzi
ˈkorporis misˈteːrium
saŋgwiˈniskʷe pretsiˈoːzi
kʷem in ˈmundi ˈpreːtsium
ˈfruktus ˈventris geneˈroːzi
reks efˈfuːdit ˈgentsium]

3. «»

[ˈpandʒe ˈliŋgwa gloriˈoːzi
ˈkorporis misˈteːrium
saŋgwiˈniskʷe pretsiˈoːzi
kʷem in ˈmundi ˈpreːtsium
ˈfruktus ˈventris dʒeneˈroːzi
reks efˈfuːdit ˈdʒentsium]

[]

  1. 1 2 . Pope, 6, 4.

[]

  • Allen, W. Sidney. Vox Latina  a Guide to the Pronunciation of Classical Latin. Cambridge University Press, Second edition, 2003. ISBN 0-521-37936-9.
  • Pekkanen, Tuomo. Ars grammatica  Latinan kielioppi. Helsinki University Press, 1999. ISBN 951-570-022-1 (3rd6th edition).
  • Pope, M. K. From Latin to Modern French with especial consideration of Anglo-Norman. Manchester University Press, 1934, revised edition 1952.
  • . . Ars grammatica. .2- . .:, 2007.

[]