()
| . |
| : |
Māori |
|---|---|
| : | |
| : | |
| : |
Te Taura Whiri i te Reo Māori ( ) |
| : |
100 000160 000 |
| : | |
|
|
| : | |
| 7.7597: |
437 |
| ISO 639-1: |
mi |
| ISO 639-2: |
mao (B); mri (T) |
| ISO 639-3: |
mri |
| . : : | |
́, ( Te reo Māori) . 1987 « ».
14 % , 41 % . , , 10 .
|
|
[]
[]
15 . 10 () 5 (). h, k,m, n,ng, p,r, t,w, wh. a, o,u, e,i.
: 1. (e.i, o,u) (a). 2. (o, u) (e, i). 3. (i, u) (e, o). : 1. . 2. . 3. . 4. . 5. . m, w,wh, p. m, w,n, ng, r. m, n. wh, h. ng, h,k.
, . , .
- m -, , , .
- p -, . .
- w -, u o , .
- wh - ( ), -, . , f.
- ng .
- n .
- r , , r, , , .
- h , . .
- k .
- t .
. . . , .
15 : A,E,I,H,K,M,N,NG,O,P,R,T,U,W,WH.
[]
. , , . : mata (), koopuu (), whenua (), rangi (), ahi (). , . , . , (moa «» , Dinormis gigantea). , . : perehitini (), taakuta (), wini (, . wind).
[]
. , : ao (), ui (). .
6 .
- whaka-, .
- : aa-, a-, haa-, ha-, hii-, hi-, hooho-, huu-, ii-, i-, kaa-, ka-, maa-, ma-, . . whaa-, wha.
- , ( , ).
- ( ).
- : -aa, -a, -hi, -ki, -mi, -i .
- : -hia, -kia, -mia, -ngia, -ria, -tia , -whia, -ia, -na, -nga, -ina, -a.
:
- , : mata, ahi, whenua.
- .
- : mano 1000, manomano , .
- : nui , nunui ; tango , tatango ; patu , papatu .
. whaka (c)anga (hanga-, kanga-, ranga-, manga-, tanga-, anga-, nga-).
[]
- hoki , whakahoki .
- tangi , whakatangi .
- tangata , whakatangata .
- moohio , whakammoohio .
- ora , , , oranga , .
- mutu -, mutunga .
- ako , akonga .
- tuu , turanga, tuunga .
- iti , itinga .
[]
9 , , . .
[]
a,aa
nga .
he
o,oo
te .
i , «», «»
ki
kei ,
hei
ko «»
e
me
ma,maa
mo,mo
na,naa
no,noo
ta,taa
to,too-
raa
e
i
kia
kua
kei
me
ka
tee
ana
ai
rawa
tonu
kee
noa
kau
koa
pea «»
atu «», moi «»
iho «», ake -«»
ano «», hoki «»
na nga , nei ,
ra raa
[]
. , . , , . , a(aa), te nga. .
[]
, , . :
ora, roa, tapu, kaha, iti.
-ka: pai = kapai, .
ake, atu( ,nui(),iti().
He rangatira nui ko Heu Heu na Rauparaka ,
he neu atu waka i tenei .:
he waka nui atu tenei i tena .:
kapai te taro, he pai te taro
[]
. , . , .
[]
. :
runga , , ; raro , ; waho , ; roto , ; tua , ; mua , ; muri , , ; waenga , ; hea ; reira ; uta , ; tahaki ; nehe ; aia ; kua .
[]
- au, ahau
- koe
- ia ,
- tatou, matou (, )
- koutou
- ratou
- taua, maua (.,.)
- korua
- raua
- taaku, naaku, maaku, tooku, nooku, mooku
- taau, naau, maau, toou, noou, moou
- taana, naana, maana, toona, noona, moona
- aaku, ooku
- aau, oou
- aana, oona
tenei , , ; tena , , ; tera , , ; enei ; ena ; era ; wai ? aha ()? tehera , ? «, , » , , .
[]
. , hia ;
- ia, kia, ki ;
- ki, te ;
- ka . .
- te, ahore, kore, kahore . . ;
- kihai ;
- kaua, kauraka . .
KARANGA()
e karanga ana koe , ,
i karanga koe
e karanga koe, tera koe e karanga
karanga! !
me karanga koe -
me karanga ia
me e karanga ana koe
kia karanga koe
kei karanga koe
ki te karanga koe
kahore koe e karanga , ,
kihai koe i karanga
kou e karanga
me i kahore koe i karanga
kia kaua koe i karanga
[]
1 10:
tahi, rua, toru, wha, rima, ono, whitu, waru, iwa, tekau.
[]
- te tangata ,
- nga tangata ,
- na (a, no, o) tangata ,
- na (a, no, nga) tangata ,
- ki tangata ,
- ki nga tangata ,
- i tangata ,
- i nga tangata ,
- e tangata ? ? ( )
- e nga tangata ? ?
i te matapihi
i nga matapihi
he tangata roa ia
te maahunga o te tangata
te ika a te tangata
kaa inu ia i te wai
i te kaainga ,
ki te wai ,
kei reira ia
hei koonei te paa
ko ahau teenei
maa Rapa teenei ika
he wai moo Rapa
naa Rapa teenei ika
taa Rapa ika
kei hea koe ?
[]
().
[]
- . . . . «», ., 1967.
- Biggs B. The structure of New Zealand. «Antropological linguistics», 1961.
- Klienberger H.R. Bibliography of the Oceanic linguistics. London, 1957.
[]
- . .
- Māori Dictionary Online - - online .
- « » - «».
- Māori Language Act 1987
- korero.maori.nz Māori language educational resources
- Ethnologue report for Maori
- Māori Language Commission (sets definitive standards).
- English and Māori Word Translator, originally developed at the University of Otago.
- Ngata Māori-English English-Māori Dictionary from Learning Media; gives several options and shows use in phrases.
- Collection of historic Māori newspapers
- Maori Phonology
- maorilanguage.net Learn the basics of Māori Language with video tutorials
- Microsoft New Zealand Māori Keyboard
- Maori Language Week (NZHistory) includes a history of the Māori language, the Treaty of Waitangi Māori Language claim and 100 words every New Zealander should know
- Huia Publishers, catalogue includes Tirohia Kimihia the worlds first Māori monolingual dictionary for learners
- IMDb website; Māori language films
- Publications about Māori language from Te Puni Kōkiri, the Ministry of Māori Development

