GNU Free Documentation License . .

( « »)
: ,

́́[1] ́ (. [2]), , \mathbb{C}. x+iy, x y , i [3].

, n n ( ). . , , , , , , .

, z^2+1 . , . \R, z^2+1.

z  (x, y). :

  • (x,\;y)+(x',\;y')=(x+x',\;y+y');
  • (x,\;y)\cdot(x',\;y')=(xx'-yy',\;xy'+yx').

(x,\;0), . 0=(0,\;0), 1=(1,\;0), i=(0,\;1). , , , , (-1,\;0), -1.

, , . , (-), , , - , .

\begin{pmatrix}x & y \\ -y & x\end{pmatrix}

.

\begin{pmatrix}1 & 0 \\ 0 & 1\end{pmatrix},

\begin{pmatrix}0 & 1 \\ -1 & 0\end{pmatrix}.

i ,  x^2=-1 , (-i) .

, \sqrt{-1}, i, , . XIX 5+\sqrt{-3} , , , 5+i\sqrt{3}. :

\sqrt{-3} \cdot \sqrt{-3} = \sqrt{(-3) \cdot (-3)} = \sqrt{9}= 3,

:

\left(i\sqrt{3}\right) \cdot \left(i\sqrt{3}\right) = i \cdot i \cdot \sqrt{9} = -3.

  • a+bi=c+di , a=c b=d ( , ).
  • (a+bi)+(c+di)=(a+c)+(b+d)i.
  • (a+bi)-(c+di)=(a-c)+(b-d)i.
  • (a+bi)\cdot(c+di)=ac+bci+adi+bdi^2=(ac-bd)+(bc+ad)i.
  • \frac{a+bi}{c+di}=\frac{ac+bd}{c^2+d^2}+\left(\frac{bc-ad}{c^2+d^2}\right)i.

. ~z=x+iy \{x,y\} ( -, ). . , ; .

, () - ( ) (). . .

-. , . 1, - , . , «» «» «» «».

: . .

, ,

~z=x+iy  , ~x ~y  . x = \Re(z) \operatorname{Re} ~z y = \Im(z) \operatorname{Im} ~z ( . real, imaginary) z.

( ) - (, , , , ).

z |z| |z| = \sqrt{x^2+y^2}. ~r ~\rho. z , |z| .

z, z_1, z_2 \in \mathbb{C} . :

1)  | z | \geqslant 0 \,,  | z | = 0 \, ,  z = 0 \,;;
2)  | z_1 + z_2 | \leqslant | z_1 | + | z_2 | \, ( );
3)  | z_1 \cdot z_2 | = | z_1 | \cdot | z_2 | \,;
4)  | z_1 / z_2 | = | z_1 | / | z_2 | \,.

|a\cdot z| = |a|\cdot |z|, a\in \mathbb{R}. \mathbb{R}.

5) z_1 z_2 |z_1-z_2| .

\varphi ( ) - , z, z ~\operatorname{Arg} (z).

  • , \operatorname {tg}\ \varphi = \frac {y} {x} ; \cos \varphi = \frac {x} {|z|}; \sin \varphi = \frac {y} {|z|}~~.
  • , z 2 k \pi, k  .
  • \varphi, -\pi<\varphi\leqslant\pi. ~\operatorname{arg} (z)[4]. : ~\operatorname{arg} \left(\frac {1}{z}\right) = -\operatorname{arg}(z).

z=x+iy, \bar z=x-iy ( ) z ( z^*). . , , .

; .

  • \bar{\bar{z}} = z ( ).
  • z\cdot \bar z=|z|^2.
  • \overline{z_1\pm z_2}=\bar{z}_1\pm\bar{z}_2.
  • \overline{z_1\cdot z_2}=\bar z_1\cdot\bar z_2.
  • \overline{z_1/z_2}=\bar z_1/\bar z_2.

: \overline{p(z)}=p(\bar z), p(z)  .

  • |\bar{z}|=|z|
  • \mathrm{Re}\,z=\frac{z+\bar z}{2};\quad\mathrm{Im}\,z=\frac{z-\bar z}{2i}.

, \mathrm{Gal}(\mathbb{C}/\mathbb{R}) \cong \mathbb{Z}/2.

z x+iy, x,\;y\in\R, .

, , ( , i^2=-1):

(a+ib)+(c+id)=(a+c)+i(b+d);
(a+ib)\cdot(c+id)=ac+iad+ibc+i^2bd=ac+iad+ibc-bd=(ac-bd)+i(ad+bc).

x y r=|z| \varphi (x=r\cos\varphi, y=r\sin\varphi), z, ,

z=r(\cos\varphi+i\sin\varphi).

, :

z=re^{i\varphi},

e^{i\varphi}  .

:

\cos\varphi=\frac{(e^{i\varphi}+e^{-i\varphi})}{2};\quad\sin\varphi=\frac{(e^{i\varphi}-e^{-i\varphi})}{2i}.

( )

, . :

z^n=[r(\cos\varphi+i\sin\varphi)]^n=r^n(\cos n\varphi+i\sin n\varphi),

r  , \varphi  . 1722 . n, .

n- :

z^{1/n}=[r(\cos(\varphi+2\pi k)+i\sin(\varphi+2\pi k))]^{1/n}=
=r^{1/n}\left(\cos\frac{\varphi+2\pi k}{n}+i\sin\frac{\varphi+2\pi k}{n}\right),
n>1, k=0,\;1,\;\ldots,\;n-1.

, n- , n. , , n-, \sqrt[n]{r} (. ).

, -, « , » (1545), . , , , ( ), (1572). .

a+b\sqrt{-1}, , «» XVIXVII , XVII . , , : « , , , , ».[5]

, , , , - . n (1707) (1722).

i=\sqrt{-1} (1777, . 1794), . imaginarius. , , . 1751 . (1747), (1799). « » 1831 , 1803 .

(1799). () 1685 . , « », 1806- 1814- . . , . «», «» « » .

(1837); .   , .

.

  1. .
    • , 3- . (1973), 12, . 588, ́́ .
    • (1982), . 613, ́́ .
    • « » ( . ., . ., -, 2005, . 273) : «́ (́) ».
    • ( 14, 2010 ) ́ (. 691), ́ (. 695).
    ( ) .
    • (6- , 2010), (6- , 2009), . . . (2- , 2004).
  2. « » / . . .  .: « », 1979.  1104 .  (51[03] 34).  148 800 .
  3. , \scriptstyle{i} \scriptstyle{j}, (\scriptstyle{i}).
  4.  . .,  . ..: , 1967.  . 14-15.
  5.  . . .: , 1984.  . 139.

  • . . , , , 2002
  • . . « », - .  .:, .  1990. 7-90/83308
  • . , , № 3, 1982.
  • . ..: , 2001.  . II.  680 .  ISBN 5-9221-0156-0, 5-9221-0155-2, 5-9221-0436-5.


1,\;2,\;\ldots
0,\;1,\;-1,\;\ldots
1,\;-1,\;\frac{1}{2},\;\frac{2}{3},\;0{,}12,\;\ldots
1,\;-1,\;\frac{1}{2},\;0{,}12,\;\pi,\;\sqrt{2},\;\ldots
-1,\;\frac{1}{2},\;0{,}12,\;\pi,\;3i+2,\;e^{i\pi/3},\;\ldots
1,\;i,\;j,\;k,\;\pi j-\frac{1}{2}k,\;\dots