GNU Free Documentation License . .

: ,
 

  • ()

··

́ (. 拼音, pīnyīn; : 语拼音, Hànyǔ pīnyīn, , « »)  . () [1]. 1 2009 . [2][3]. 2009 . , (. , ) .

1958 .[1], 1979 . .

(ISO) .

, V, Ü (u-; V Ü). . . , , : dong2 dong² (= dóng).

[]

( ) . ,   ,   ,   .

-
-
. . -
. .
[p]
b
[pʰ]
p
[t]
d
[tʰ]
t
[k]
g
[kʰ]
k
[m]
m
[n]
n

[l]
l
[ts]
z
[tsʰ]
c
[ʈʂ]
zh
[ʈʂʰ]
ch
[tɕ]
j
()[4]
[tɕʰ]
q
()[4]
  [f]
f
[s]
s
[ʂ]
sh
[ʐ][i 1]
r
[ɕ]
x
()[i 2]
[x]
h
    [w][i 3]
w
[i 4]
  [ɻ][i 1]
r
[j][i 5]
y
//[i 6]
  1. 1 2 /ɻ/ /ʐ/ ( ). , .
  2.   //.
  3. «w» , /w/ /u/.
  4. «» «», «wu» «».
  5. «y» , /j/ /i/.
  6. .


[]

(., -uan) (-u-), (-a-) (-n); . , , .   ,   ,   . (. [iɑŋ]) ( , . «yang» [iɑŋ]) -, , () (., l+iang=liang [liɑŋ]). , . «yang; -iang».




Ø i u y
a Ø [a]
a
[ia]
ya; -ia
[ua]
wa; -ua
; -
i [aɪ]
ai
[uaɪ]
wai; -uai
; -
u [ɑʊ]
ao
[iɑʊ]
yao; -iao
n [an]
an
-an
[iɛn]
yan; -ian
[uan]
wan; -uan
; -
[yɛn]
yuan; -üan[f 1]
ŋ [ɑŋ]
ang
[iɑŋ]
yang; -iang
[uɑŋ]
wang; -uang
; -
ə Ø [ɤ]
e
[iɛ]
ye; -ie
[uɔ]
wo; -uo/-o[f 2]
; -
[yœ]
yue; -üe[f 1]
i [eɪ]
ei
[ueɪ]
wei; -ui
; -, -
u [oʊ]
ou
[ioʊ]
you; -iu
n [ən]
en
[in]
yin; -in
[uən]
wen; -un
;
[yn]
yun; -ün[f 1]
ŋ [əŋ]
eng
[iŋ]
ying; -ing
[uəŋ], [ʊŋ][f 3]
weng; -ong
; -
[yʊŋ]
yong; -iong
Ø [z̩], [ʐ̩̩][f 4]
-i
-; -
[i]
yi; -i
[u]
wu; -u
[y]
yu; -ü[f 1]

/ər/ (, ,  . .) er (). , -r (儿) . r , , .

  1. 1 2 3 4 «ü» «u» j, q, x, y.
  2. «uo» «o» b, p, m, f.
  3. , [ʊŋ], .
  4. zi, ci, si, zhi, chi, shi.

, ê [ɛ] .

[]

  1. (ˉ) :
    Āā Ēē Īī Ōō Ūū Ǖǖ
  2. () (´):
    Áá Éé Íí Óó Úú Ǘǘ
  3. (ˇ)
    Ǎǎ Ěě Ǐǐ Ǒǒ Ǔǔ Ǚǚ
  4. () (`):
    Àà Èè Ìì Òò Ùù Ǜǜ
  5. , :
    Aa Ee Ii Oo Uu Üü

[]

, (, , ), ; , . () , , [5]. , ; , , , .

( ) , , a, e, o, . (, , )[6][7]. ,

  • Xian = 安 (xi/an, «»)
  • xian = 仙 (xian, , «»)
  • qie = 企鹅 (qi/e, , «»)
  • qie = 茄 (qie, , «»)
  • Yanan = 延安 (Yan/an, )
  • Yanan = (Ya/nan, ), « ».
  • shangan = 上岸 (shang/an, , « »)
  • shangan = shan/gan ()

[]

[] , «»

«» (拼音 pīnyīn) «» (. pīn « ») «» (. yīn «»), «», « ». (Hànyǔ pīnyīn), , .

[]

(. 拼音, Tōngyòng pīnyīn, ' ')  , 2002 . ,   , .

, :

  • , ( ).
  • zh- (-) jh-.
  • x- (-) q- (-) s- c-.
  • (. ), (慈), (), (), (), (詩), (), -i c -ih.
  • (j, q, x ) ü yu; , (. ), (), (许), jü, qü, xü, jyu, cyu, syu.
  • , feng, weng, fong, wong.
  • () wen, wun.
  • - -iong, -yong, . syong xiong (). ( - -iang ).
  • - - (, liu (六) gui ()) -iu -ui, -iou -uei.

[]

, (. Standard Cantonese Pinyin), .

[]

(.粵拼, Jyutping; Yuèpīn, )  . Jyutjyu pingjam (粵拼音, , « »). , , «j» ( «y») «».

[] .

[]

[]