GNU Free Documentation License . .

( «»)
: ,
:

język polski, polszczyzna

:

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

:

Flag of Poland.svg 
:
Flag of Europe.svg 

:

:

~50

:

25

:

:

( )

7.7597:

540

ISO 639-1:

pl

ISO 639-2:

pol

ISO 639-3:

pol

. : :

́ ́ (język polski, polszczyzna , . , , ( ), . 40 , 38 . 5-10 .

[]

, , , , .

[]

:

[]

, , -  , , -  , ,

. , . 10 000 [1], . 2004 . : (B1), (B2) (C2). « »[2].

, , .

: , , , .

(, , ), (, , , ), , .

- , . 3,5 10 [3].

[]

32 :

A, Ą, B, C, Ć, D, E, Ę, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, Ń, O, Ó, P, R, S, Ś, T, U, W, Y, Z, Ź, Ż.

Ą, Ę, Ń Y , . Q, V X , . cz, dz, , , rz, sz.

[]

[]

. , . - . :

  • . 1136 .

, : ( ), Dagome iudex . - .

  • . 1136 XVI .

, -, . - , ( XIII , , IV ),   , XII ( XV).

  • . XVI XVIII .
  • . XVIII XX .
  • .

. :

  • . XXII .
  • . XIII  XV .
  • . . XV  XVI .
  • . . XVI  XVII .
  • . XVII  XVIII .
  • . XVIII  XVIII .
  • . XIX .
  • .

[]

, (, XIV   Psałterz Floriański). , XV . XVI . XVI , . XVIXVII  , « » .

XIVXV  . , , . XVIII , , , . , , XIX . XX , , , . . , , , .

1945 , , , , (, - , ).

[]

  • (IXX .).

t, d, s, z, n, r, ł e, ě, ę, r, l o, a, ą, r, ł. (e>o, ě>a, ę>ą, r>r, l>ł).

  • ( X , 1136 ).

r ar; r ir, irz; l l t, d, s łu; l>eł; č,ž l'>eł, ół; l>oł, uł, eł; l'>eł ( ), il ( ).

  • (XI ).

, e (<, ) .

  • j ;
  • ky, gy > ki, gi ( XII );
  • ir/yr > er (XII );
  • ę ą (2- XIII );
  • (XIII );
  • t' > ć, d' > dź, s' > ś, z' > ź (XIIXIII .);
  • š, ž, č, ѕ, c, ʒ;
  • . , ł [] [ў], ę e.

[]

[]

8 (6 2 ), 22 ( 2   'm' 'n') 2 , j ł.

, , , . . , , , - -yka/-ika, -yk/-ik, rzeczpospolita, uniwersytet w ogóle. . , [4].

- -. ; ( ). : w rz , ( ).

[]

9 :

, 6 , 3   .

[]

, : (rodzaj męski), (rodzaj żeński) (rodzaj nijaki). . , , ból () cel ()   . -um : technikum stypendium  , .

, (kategoria żywotności). :

  • widzę psa 
  • widzę psy 
  • widzę kobiety 
  • widzę monstra 

, , .

  • .. .. Polacy ptaki
  • .. .. Polaków ptaki

  (liczba pojedyncza) (liczba mnoga). (liczba podwójnaręce () *ręki rękoma () rękami. , , , mądrej głowie dość dwie słowie (« () »), dwie słowie  (   dwa słowa). , singularia tantum, , pluralia tantum, .

, ( ). . ( ):

  •   mianownik ( mianować  , );
  •   dopełniacz ( dopełniać  );
  •   celownik ( cel  );
  •   biernik ( brać  );
  •   narzędnik ( narzędzie  );
  •   miejscownik ( miejsce  )
  •   wołacz ( wołać  )

. . :

-owie, -y/i, -e
-a, -u -ów, -y/i
-owi, -u -om
-a, -ów, -y, -e
-em -ami
-e, -u -ach
-e! -u! . . .

:

  • . . . . -a , , , , , , : pies  psa, hokej  hokeja, walc  walca, płaszcz  płaszcza, brzuch  brzucha, maj  maja, wzmacniacz ()  wzmacniacza ( -acz). -u  , , , , : bank  banku, poniedziałek  poniedziałku, ból ()  bolu, miód ()  miodu, lot (, leciećlotu.
  • . . . . -owi. : pan, brat, chłop, świat-u.
  • . . . . - . . . ., - ( )  . . . .
  • ( 2- , . ) -k -g, . . . . ( i : wtorek  wtorkiem, Hamburg  Hamburgiem).
  • . . . . -e b, p, w, f, m, n, ł, r, s,z, d, t. 6 ( i), (. . ): ł  l, r  rz, s  ś, z  ź, d  , t  ć. -u -k, -g, -c, -rz, -cz, -dz, -dź, -l, -ć, -ś, -ź, -ż.
  • , : Bóg  (o) Bogu  Boże!
  • -e ( c: Niemiec ()  Niemcy, krawiec ()  krawcy): wzmacniacz  wzmacniacze, rabuś ()  rabusie.

-owie ( ), , , (aptekarz ()  aptekarzowie, Belg ()  Belgowie, mąż ()  mężowie). -i/y. ; - -i, ( k c, g  dz, h ch  ś): chłop ()  chłopi, Polak  Polacy, filolog  filolodzy, Włoch ()  Włosi. - -y : pies  psy, stół  stoły.

[]

[]

:

  • (główne):

jeden  , , dwa, trzy  .

  • (porządkowe):

pierwszy, drugi, trzeci  , .

  • (ułamkowe):

półtora  , pół  , ćwierć  .

[]

. :

  • (osobowe): ja, ty, my, wy, oni, one. , () : , , . ( , , ). - oni - one 3- .
  • (zwrotne): się, siebie, sobie;
  • (dzierżawcze): mój, twój, nasz, wasz, ich, jego, jej;
  • (wskazujące): ten, ta, to, tamten, tam, tu, ów, tędy, taki, ci, tamci, owi;
  • (pytajne): kto? co? jaki? który? gdzie? kiedy? jak? komu? czemu? kogo?;
  • (względne): kto, co, komu;
  • (nieokreślone): ktoś, coś, jakiś, gdzieś, kiedyś, cokolwiek;
  • (przeczące): nic, nikt, żaden, nigdy, nigdzie;
  • (upowszechniające): wszyscy, zawsze.

[]

, . .

. : (czas przeszły), (czas teraźniejszy) (czas przyszły). , (czas zaprzeszły), [5].

, , , , ł-, :

.. ..
1.. robiłem robiliśmy
2.os. robił robiliście
3.os. robił robili

: :

  • gdzie byliście
  • gdzieście byli
  • myśmy tego nie zrobili
  • rybyśmy łapali

() : robię  zrobię. : być ( ) ł- , będę robić będę robił.

«być» ł- . : «Obawiałem się tego tak dawno, w 1963 roku, jużem w to był wszedł i powypisywałem książki, które dzisiaj okazują się bardzo czytelne» ( jużem był wszedł,   powypisywałem[5].

(1-, 2- 3-) ( ). , , , . , «Róbta, co chceta, czyli rockandrollowa jazda bez trzymanki». róbcie chcecie «» róbta chceta[6].

, , , [7]. :

  • «- A takiego!  zawrzasnął nagle jeden z ludzi Imbry, niewysoki, lecz żylasty i mocno zbudowany mężczyzna. Włosy miał bujne, potargane i skołtunione.  Myśwa pierwsi byli! Prawda, chłopy?»[8] ( . :  !  , , , .  - ! , ?").
  • «- Jaką parą? Jakie we dwu?  Kołtun gwałtownym ruchem strząsnął z ramion płaszcz.  Nie wstyd wam, chłopy? Toż to tylko dziewka! Tfu! Odsuńta się. Sam pójdę i położę ją. Wielki mi szysz!»[9] ( . : «- ? ?  .  , ? , ! ! , . ! -!»).

[]

[]

( ), ( ) [10].

. . .  , :

  • «»
  • . : mur «» ( .-.. mûre/mûr)[11], rura «» (< .-.. rôre/rœre)[12].
  • . : szturm «» (< . Sturm)[13], żołnierz «» (< .-.. soldenœr(e)/soldenier)[14], żagiel «» (< .-.. sgel/sigel)[15].

[] .

[]

  1. Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej
  2. Polski system edukacji
  3. Bogdan Walczak, Język polski na Zachodzie//Współczesny język polski, red. .  Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2001, ISBN 83-227-1699-0, . 565
  4. . ..: :-, 2006.  . 23-24.
  5. 1 2 Jan Miodek, Rozmyślajcie nad mową, s. 123124
  6. Poradnia językowa
  7. Długosz Kurczabowa K., Dubisz S. Gramatyka historyczna języka polskiego.  Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.  Warszawa, 2006.  . 302.
  8. Sapkowski A. Wieża Jaskółki.  superNOWA.  Warszawa, 2001.  . 150.
  9. Sapkowski A. Wieża Jaskółki.  superNOWA.  Warszawa, 2001.  . 151.
  10. . . .  .  ., 2004.  . 283.
  11. Boryś W. Słownik etymologiczny języka polskiego.  Kraków: Wydawnictwo Literackie.  2005.  . 342.
  12. Boryś W. Słownik etymologiczny języka polskiego.  Kraków: Wydawnictwo Literackie.  2005.  . 528.
  13. Brückner A. Słownik etymologiczny języka polskiego.  Warszawa: Wiedza Powszechna.  1985.  . 556.
  14. Boryś W. Słownik etymologiczny języka polskiego.  Kraków: Wydawnictwo Literackie.  2005.  . 756.
  15. Boryś W. Słownik etymologiczny języka polskiego.  Kraków: Wydawnictwo Literackie.  2005.  . 750.

[]

  1. . .  .  .: , 1986.
  2. - . .  .: , 1954.
  3. . .  .  .::-, 2006.
  4. Stanislaw Karolak, Danuta Wasilewska [1] / : . , .., Mgr Barbara Bartnicka-Dąbkowska, Mgr Janina Dembowska.  2- .  : , 1976.  568 .  50000 .
  5. . ., . ., . ., . . . .  2- ., . .  .: , 2005.  560 .  3000 .  ISBN 5-17-032190-2

[]

  1. , ( .. ), . . «» .

[]