| : |
Tagalog [tɐˈga:log] |
|---|---|
| : | |
| : | |
| : | |
| : |
Komisyon sa Wikang Filipino |
| : | |
| : |
24 |
| : | |
| : | |
| 7.7597: |
636 |
| ISO 639-1: |
tl |
| ISO 639-2: |
tgl |
| ISO 639-3: |
tgl |
| . : : | |
́ (; Tagalog [təˈga: log]) . . . .
, (), . . . , 1987 . . , -, , . , , , .
|
|
[]
[]
, , , . , , , , , , , - . : , , . , :
1) , , . . , , ngayon, gabi, matamis, , ngay-on, gab-i, matam-is.
2) -, , [d] [r]. , bundok , dagat , isda bunrok, ragat, isra.
3) na- ( ) -um-. , kumain «» nakain. , . , , , : Nakain ka bang pating?, , - , , , « ?».
4) , , . . « » . , ala, eh , .
5) , , , . , . , , XX . :
. : Susulat sina Maria at Fulgencia kay Juan.
. : Masulat da Maria ay Fulgencia kay Juan.
: .
. : Mag-aaral siya sa Ateneo.
. : Gaaral siya sa Ateneo.
: .
. : Magluto ka!
. : Pagluto ka!
: ()!
. : Kainin mo iyan!
. : Kaina mo yaan!
: !
. : Tinatawag nga tayo ni Tatay.
. : Inatawag ngani kita ni Tatay.
: .
. : Tutulungan ba kayo ni Hilarion?
. : Atulungan ga kamo ni Hilarion?
: ?
[]
. - , . . (Taglish = Tagalog + English) (Engalog = English + Tagalog). , . , araling-pambahay takdang aralin, homework. (code-switching). , , : Nasira ang computer ko kahapon! !
. -. , ; .
, , , - . 3 : «», «» «». . , .
[]
[]
21 : 16 5 . . .
[]
: /a/,/i/, /u/. - . , :
/ a / , , / a / , . , , .
/ ε / , / /, .
/ i / . / / , , .
/ o / , , / o / , . , : ito, optiko.
/ u / , / / , . , .
: /aI / ,/oI / ,/aU / ,/iU / / Ui /.
[]
.
/ l / ; // .
/ k / , / /, .
/ t / ( ) , / /.
/ m / - , / /.
/ p / - , / /.
/ b / - , / /. : buti .
/ s / , / /. /i / () : si ( ).
/ y / , / /, / / : yeso , siya , .
/ n / , / /: anak .
/ q / , , , . , . , (̀) (ˆ); , . , .
/ w / - , / w / woman, wine, . / u / : watawat .
/ d / , . ( / r /: din , ( siya rin .) daw , silid
/ r / , , - . , , , : Ruso , pader
/ g / , / /: gabi
/ h / , . / h / hiss, hint ( / /). : hapon , liham
/ ŋ / , ng, / ŋ / king, singing. . / n / / ng /, . Dating
[]
, , . : . : Mákina
:
Pala
Palá
[]
1. / / / u /:
- Ganoon ba? /ganum ba/
. ( ) / / > / u / :
- Upô , upuan .
2. / d / / r /:
- din , siya rin .
- Maganda at mabait = magandat mabait .
4. / i / / y / , :
- Siya = sya
5. , :
- Saan kayo? / san kayo / ?
- Mayroon /meron/
[]
[]
, : tubig «», buti «». . , : ang, nang, sa -, at «» , ay -, , ba . -, : na «», pa «», din (rin) «», daw (raw) « » . .
, , , . , la: lamikmik «», lamuymoy «, », ag: lagaslas « , », laguslos « », dalaga «», halaman «»; hi/hin/him: hinlalaki « », himaymay «», himulmol « ».
-, - (alaala «», paruparo «»).
. .
: ikapagpalagay (i-ka-pag-pa-lagay) « , , ».
-in -an, , : patayin « , », tulungan « », (-anan, -inan) : silanganan ( silangan) «», inuminan « ».
-um-, -in , . , l, y w, um, in .
: ; .
, .
, , .
[]
, - .
[]
, , , , , , , .
, mukha (), mahal (), hari (), bathala (), asawa (/), ganda () ; pansit (), lumpia (), petsay (), ate ( ), susi (), kuya ( ) ; alak (), bukas (), salamat (), sulat (), alamat () .
, , , . -, abaka (, ), adobo ( ), jeepney ( ), pancit (), . . « » (Filipino English).
, :
| - | |||
|---|---|---|---|
| tanghali | tengah hari | ||
| bagay | (?) | /vakai/ | |
| kanan | kanan | ||
| sarap | sedap | ||
| kabayo | caballo | ||
| kotse | coche |
[]
«» taga-ilog , (taga - , ilog ). , , 16 . . , - . .
, , (Doctrina Cristiana) 1593 . , «» «». 300 , , (Vocabulario de Lengua Tagala', Pedro de San Buenaventura), , , 1613 ; 1850 . (Vocabulario de la lengua tagala (1835) Arte de la lengua tagala y manual tagalog para la administracion de los Santos Sacramentos).
, , (17881862) . , 1838 .
[]
, , , , .
1936 , . , , , , -, , , . . , .
30 1939 «, » «» ( «»), .
, , 1950 , Katas, . 1960 , , , . , 20 , . , , «», . , salumpwit (, -), , , , .
1987 . , , , .
, . , , , . 14, 7 8: , , , , , .
[]
[]
[]
. 20 , . , , . 20 , - «» ( ).
A B K D E G H I L M N Ng O P R S T U W Y
. . «» ( , ), 1976 C, Ch, F, J, Q, Rr, V, X, Z, .
«» , , . 1987 28 : A B C D E F G H I J K L M N Ñ Ng O P R S T U V W X Y Z
[]
, . , . , , .
: (pahilís)
. : talagá, bahay
( ).
. : malumì
pakupyâ
. : sampû.
- ng mga
ng mga, , ŋaŋ () maŋa (́).
[]
( ):
Nasa Dyós ang awà, nasa tao ang gawâ.
, .
Magbirò lamang sa lasíng, huwág lang sa bagong gisíng.
, , .
Aanhín pa ang damó kung patáy na ang kabayo?
( , ?)
, .
Habang may buhay, may pag-asa.
( , )
.
Ang isdâ ay hinuhuli sa bibíg. Ang tao, sa salitâ.
( , ).
, .
[]
[]
- . . , « ». ., 1976
- . , . . , . ., 1966.
- . . , . ., 1995
- . . , // . . . . ., 1990. . 501502.