GNU Free Documentation License . .

: ,

Ҷҳ ҷ
Flag of Tajikistan.svg

: 38°4600 . . 71°1700 . . / 38.766667° . . 71.283333° . . (G) (O)

Tajikistan (orthographic projection).svg
9 1991)
-
-
, , , -,

-



 % .
93-
142 000 ²
0,3

(2011)

7 616 400[1] . (95-)
53,3 ./²

   (2010)
  

5,50  $ (131-)
780 $
 (2011) 0.607[2] () (127-)
(TJS, 141)
- .tj
ISO TJ
+992
+5

́ (. ҷ), ́ ́ (. Ҷҳ ҷ , .

. . -, , ,   .   .

  . .

, 93 % , . . 43- (  , ).

: - ( , ), ( ), ( ).

«» (. ҷ; . تاجیکستان́  « ») «- / -». 1924 - [3] ( 19291991 .  ). | «Aryānam Vaeja»[   25 ]. «aryanam» . «airyanam» (   «Erān»,   «») « ». , (550327 .  . .) «Aryānam Vaeja» «Aryānam Xšaθram»  « ».''' ()''' - ''' ()''' «aria» «ariya» «», «». , II . . (« »(. - , ). II . . . . ()«aria» , , , , , , .[4][5][6]

( «») - , . Erānšahr (ҳ) «Airyānam Xšaθram». «ai» «». - , , ( «»). -     : , , , .

, .

:
 
Coat of arms of Tajikistan.svg

- (XXIIIXVIII . .)

 (648330 . .)

- (250125)

 (250 . . 224)

(I III .)

(IV VI .)

 (224650)

(661750)

 (661750)

 (7501258)

 (821873)

 (8611003)

 (875999)

(10051221)

 (9631187)

(9991141)

(11411212)

(10371194)

(10771231)

(12211231)

(12201370)

 (13701501)

(15011599)

(15991753)

  (17531920)

(19201991)

  (19201924)

  (19241929)

  (19291991)

 ( 1991)

«»

(892999)

(. سامانیان)  , 819999 .

- . , (806810), 819 . 892 () , ( , , ) .

, . (875999 .). 999/1005 . .

(11481215)

(. غوریان)  , , 11481215 . , , . ( ). - , . 1150 (), , , . . 11861187 . . . XII .

1924 . . 1924 : -, .

16 1929 , 5 . , .

1930- , .

1946 1956 1- - . .

1950- , ( , , , ). 1970- 80- ( 21 ).

. , 60-70-   , , , , .

1991 .

  • 9 1991. « ». 9 « ».
  • (21 1991.).

(26 1992.) (2 1992.).

  • 1992 . , - , " ". - -. 1992 . . 31 ( . ). - , « ». 27 1992 -, . . .
  • 24 1992 , . , .
  • 1992 . , , , .

1 . 200 . , 60 . .

  • 16 - 2 1992. XVI ( ) . , , 19 ( ) . 1992. XVI , . , , , , .
  • 6 1994. ( ) (26 1999. 22 2003. - ). ( ) 6 - " "

6 1994. - . (1999. 2006 ).

  • 4 1997 1 2000. - () 26 (13 - 13 - ). « » 27 1997.[8]
  • 3-10 1998 . , .
  • 27 2000. - (63 ), 23 2000.- (33 ) . .
  • 30 2000. - «» .
  • 10 2000 - , (15 2001.) (14 2002).
  • 2005-2009. 1 ( 670 ) .
  • 2006-2009. - « »(-500) « »(-220). .
  • 5 2009 - « ». 5 « ».
  • 2006-2010. - (), (), «» , . .
  • 6 2010 . 3600 .[9]
  • 2011. 2( 220 ) . . IV (), () .
  • : (28 1993.); (24 1992.); (7 1994. ); ( ) (6 1994.)[9]
  • , , :

9 - ;

27 - ;

5 - ;

6 - ;

24 - .[10][7] [8][11][12]

:

, 6 1994 .   .

1994 , 1999 2006 . 1994 , , . , , .   .

:

  • -  
  •  
  • -

6 2006 .

  - 2006 , , 2003 .

, , 2006 , . , .

:

93 % . .

12 2011 - , 18 % . , 128 500 . , - . - . 2002 1,1 . . 183,1 . . , 140,8 . . , 2002- 2000 . . , - , -   , [13][14]

, , . +22 °C - 20 °C . 63 °C (). 30 °C - 0 °C . 48 °C ( ). 60 °C.

  , , , .

,   . , ( 16 % ), , , .

, UTC+5. [15].

:

2 (. ) (. ). , 13 , . (. ), ( ),   ().

  1. ;
  2. ();
  3. ;
  4. - ().

   .         .
.
··
:
1 ( 19952000 )
1 Somoni Reverso.JPG
10 ( 2000 .)
TJS10 1999 back.jpg

: . , , .

: . . . . , 6 % . . .

  - , , . , ( 1995 41 % 1991). .   2,19 . , 131- ( 2010 ).

18,9 % ,   21,9 %,   59,2 % ( 2009 ).

. .

, . , , 1  . 2005 . , , 247  . , ,  1  ., 90 % . , , , . 2008 2,5 [16]. 60% , 2010 ., 1- .[17]

, , 2005 550  .   .

2004 « » («»), «» , «» , [18]. - , 201- «» ( 4 ..) . . < ( -) - «»  - . 2000  . ( ). ( , - ) 201- () . . .> 2007 .

. 4070 . 17,1 · (2005 .).[19]

, . 527 . ·, , 202 . ·,   172 . ·.[20] ( ). .

:

  • (. ). :
    •   [21] 3000 .
    •   600 .
    • -1  670 . ( 31 2009 [22].)
    •   240 .
    •   29,9 .
    •   15,1 .
  • . 126 .
  • 1, 2 3 . - 25,7 .
  • ( 1,5 ) ( 0,1 ).

, . [19] , :

  • -2  [21] 220 . ( .)
  •   3600 . ( , .)
  •   4000 . ( ).

, .

:

  • ( )
  • ( )
  • (, , , , , , , )
  • , .-. .

(en)

:

  1,6  . ( 2008):
, , , , , , ( ), , ( ).

  36,7 %, 26,5 %, 8,6 %, 6,6 %, 5,7 %.

  3,7  . ( 2008):
׸ , , , , , , .

  32,3 %, 11,9 %, 8,8 %, 4,7 %.

. 10 .[23]

:

2010 7 . 565 .[24] 3 . 813 ., 3 . 752 . , 1 . 984 .

: 1959 1981 . , 1989  5109 . , , 1989-1999 , (437 11 ).   . 1 2006 . 1  .[25]

1. (. .)
  1989 2000 2006
. 594 562 646
1558 1870 2061
1704 2151 2463
- 161 206 218
1092 1338 1531
5109 6127 6920

, , 11 ( ) 45,8 ( 2,7 %), 1063,7 ( 30,9 %). 33 % 1989 26 % 2000

19892000 ., , ,   . , - . . , . 1989 388,5 ; 1996 , , 189,5 , 2000 68,2 . , ( ) . 17 % ;   1 %. : 1989 3172,4 (62,3 %), 2000 .  4898,4 (79,9 %).

. 2003 « ». 2007 I .[26]. 2 [27].

, 1- , - . .[4]

.

:
. : .

. . 85 . (   ). 6 . 5 , 2 - , , . . 4 , .

  . . . - . 1999 1100- 8 . (874  1005 . . .) , . ; . . , IV , . . . «, » , - , . , , , , , . 1100- , 1500 . 700 . « » ( ) . . . 10 , 8 . 189 . , «» () 62 . 1,5 . «-99» (), 14 240 . 10 000 .

. , , « XXI : ». . , « », . «» ( ) « », , 36 -.

- , , , . ,   (8741005 ). . . , (), , , . , , . , .

- . , , , .   . , .   (-) IXX .   , , , , . , .

X . «», . XI , . , , , , , «» («») , XII . XIII «» «» , XIV     , . XV   , , .

- , , , , .

(18871957), (1878 1954) (18901933) , . 1905 , « » , . , .

- (. جديدية «»), 1890-. , . 19051907 - , . . , , , ,  . . 1917 . , . 1917 , . .

. , . « » (1918),   . , , 1920- : (18991933), (19011968), (. 1909), - (19001964), - (19041966). 1920- . (18871957), 1922 . , , , , . .   «» (1924, « -») «» (1930).

1930- . , , , , , , . , . «» ( . 1930)  , « »,   , «» (1933), «» (1935), , «» («»)  , « », «» (1935).

1930- . . 1930- . - (19111977), (19111962), (. 1909), (19051942), (19121993), (. 1911) .   . .

  , -, , -, -, . , , , -, , . ; , ; -, .

: «» «» , «16- » . - , -, «» ( - ), «» ( ) .

,     , , . , , -. « », 10 1917 .

, , , . . , .

(. 1912) « » (1942), « » (1949), « » (1955), « » (1962); (19011968) (« , », 1943), «», 1947, « », 1952 ); 1945 (19161945) (« », 1939), - (. 1911) (« », 1936), « », 1942), « » (1945), « » (1950), « » (1956), « » (1970) , - , . , , .

, .

1990- , , .

- . , - , , , , , .

, , , ,   .

, , , , . ( ), - (, , , - ).

:

  • , 40  , , 1510-  . .;
  • . (, -,   65-  . .)
  • (-, ).

( 2  1-  . .) , , , , , .

.

. ( , , ;   , ).

.

. :

  • , , - -,   4- ,
  • -
  • ( )
  • ( -, -, )

1941 . , 12 : « » . . «» ( . . ), « » . - ( . ), «», « » (« » . , )[28][29]. : «» -, « » . -, «» [30].

4 : «Ҷҳ» « » , « » «қ » .

ABS-1 (75.0°E)   ( ), , .[31]

  1. 1 2011 (pdf)]
  2. Human Development Report 2009: Tajikistan. The United Nations. 18 2009.
  3. -
  4. 1 2 .- ,2008. - .5.
  5. . . . 1.-,1989
  6. . 1. . - , 1998
  7. 1 2 , .// . 2011.- 14 .
  8. 1 2 . . : . , 2002.
  9. 1 2 .2- . - , 2010, .11-13
  10. . 6 (1941 - 2010). , 2011
  11. .. («»). , 2001. 360.
  12. .. . , 2006. 160.
  13. 3% . «-» (12.02.2011).
  14. . «» № 3 (4544) (13.01.2011).
  15. IRK.AIF.RU « »  (.). 13 2010.
  16. http://www.cbr.ru/statistics/CrossBorder/Cross-border_08.pdf
  17. ..
  18. NEWSru.com :: «» 
  19. 1 2 (pdf). . 27 2009.
  20. - : . (3 2008). 27 2009.
  21. 1 2 ,   .
  22. -1 | . Ru: // gazeta.ru  ( 31  2009)
  23. .: .
  24. 2010 . .
  25. : 15 , , , , 2006.
  26. I
  27. « ». «» № 85 (7461) 11 1941
  28. « ». «» № 86 (7462) 12 1941
  29. « ». «» № 76 (7452) 1 1941 .
  30. «». (5 2008). 5 2011.

.