| : |
, tatar tele, تاتار تيلی |
|---|---|
| : | |
| : |
, , [1], , , , , , |
| : | |
| : |
, () [2] |
| : |
5 427 318( 2010 ) [3] |
| : |
95 |
| : | |
| : | |
| 7.7597: |
660 |
| ISO 639-1: |
tt |
| ISO 639-2: |
tat |
| ISO 639-3: |
tat |
| . : : | |
́ ́ (. , , tatar tele, tatarça) . [6]. - .
|
|
[]
, - , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , .
4,28 . 2010 [7] (5,1 1989 ). , , , .
| ( 500 .), 2002 . |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| , 2002 . | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
[]
- 3 : (), - [8], () ( ), , (-), , . XIVXVI ́, XVII XX ( ́).
[]
, - .
- , , . - (, , , ), , , . , , ( .), , , - , , , - .
«- » XIII . ( 1236). - . ́ , () . , . , . , . XIX XX . - .
XIX () , XX . XIX XX ( 1905) 19051917 . (18251902). 19051907 . : -. 1912 - «-», . 1920- . : - , 1930- . (), /ʁ/ /q/, .
, - .[9]
[]
: 10 , ; ; [°](, , , [a] : [ºalmá] : (); , ө, , ү, , , ү, , ө, ( ); - ; җ.
́ , , , , . . ( ), : , , , ; , , , . , . , .
, ( , ), .
[]
[]
9 13 , 9 (10) [10]:
| . | . | . | . | ||
|---|---|---|---|---|---|
| /i/ | ү /y/ | (/ɨ:/) | /ɯɪ/ | /u/ | |
| , e /e/ (/(j)ɛ:/) |
ө /ø/ | /ɤ/ | /o/ (/oː/) |
||
| ә /æ/ | (/aː/) | /ɑ/ | [ɒ] | ||
[ɯɪ] [i][10].
4 , [oː], [ɨ:], [ɛ:] [(j)e] ( [aː]), [10].
/ɑ/ [ɒ] (.: [bɒr] «!»), , , (.: a [bɒlɒlɒr'ʁɑ] «»). , , /ɑ/ , .: «» [ɒtɒ].
, .: «» [kʃe].
. , . [өөө] «», [] «» ө, . .
[]
28 :
| - | - | - | |||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| /p/ | /b/ | /t/ | /d/ | /k/ | /ɡ/ | , /q/ | , , /ʔ/ | ||||||||||||
| /m/ | /n/ | ң /ŋ, ɴ*/ | |||||||||||||||||
| /f/ | /v/ | /s/ | /z/ | /ʃ/ /tɕ~ɕ/ |
/ʒ/ җ /dʑ~ʑ/ |
/χ/ | , /ʁ~ɢ/ | һ /h/ | |||||||||||
| /r/ | |||||||||||||||||||
| , /w/ | /j/ ([j~ɪ]) | ||||||||||||||||||
| /l/ | |||||||||||||||||||
: /v/, , /f/, /ɕː~ʃː/, /t͡ɕ/, /t͡s/, . h /h/, , , /ʔ/, /f/ .
( җ)[10].
/g/, .: әә «» /æ'gær/, /ʁ/, .: «» /ʁɒ'sɤr/.
/k/, .: ө «» /køz/, /q/, .: «» /q(ɤ)'zɤl/.
/ʁ/ /q/ /æ/ /ø/, , , , , : /ʁøˈmer/ «», ә /sæˈʁæt/ «», ә /mæˈqæl/ «», /diqˈqæt/ «», /ʃiʁriˈjæt/ «». .
- : + « »; + « ».
- : + «»; + « ».
:
- : ү + [ү] (. ү) «»; + [] (. ) «».
- : + [ңғ] (. ) «»; + [ң] (. ) «».
- : + [ң] (. ) «».
- : + [] (. ) «»; + [] (. ) «».
.
.
[]
, , ( « » 1992) .). , : , .
, , , .
, . . , . . , . . , . , . , . . , . . .
[]
[]
[] .
[]
- 2002
- , ()
- Ethnologue report
- China.org.cn ( . .)
- ( . .)
- « - . 2010 ». (22.12.2011). . , , , , .. 11 2012.
- -2010
- . . ( ). , 1980.
- . . . ( ). , 1979.
- 1 2 3 4 , 1996, . 359360
[]
- . . = ә ң һә . : , 2009. 239 . 3000 . ISBN 978-5-7761-1820-3
- . . = ( ). , 1984. 215 . 3000 .
- . . . , 1995. 93 . 5000 . ISBN 5-298-00577-2
- . . - . , 1991.
- . , 1993.
- .. // : . .: , 1996. . 357372. ( ). ISBN 5-655-01214-6
- . . , 198384.
- - / . . . . ., 1991.
- . ., . . . , 1994.
- . 3- . , 1993.
- - / . . . .. ., 1966.
- - / . . ..
- - . / . . (.). ., 2002.
- / . . (-). , 1982. 177 . 3000 .
- . . : . : , 2009. 200 . 1000 . ISBN 978-5-7761-2060-2
- . . (17781980). , 1988.
[]
| - - | |
| - | |
|
|
| () | |
| - (-) ¹ |
|
| ¹ | |
| () | |
| () | |
|
|
| , | |
| - | |
| : ¹ , (. ); ² «» , « »; ³ , ; , ; () ; | |